D’Haese keihard tegen justitie

Op de herdenking van de slachtoffers van de bende van Nijvel trok burgemeester D’Haese hard van leer tegen justitie. Lees hier de volledige toespraak.

Doelbewust doorbreek ik het protocol door de familie en vrienden van de slachtoffers als eerste te vernoemen en aan te spreken.

Nabestaanden, elk met hun eigen individueel verhaal van verdriet, van ontgoocheling, van woede, van hoop en van wanhoop. We moeten het grootste respect betuigen voor zij die deze pagina willen keren in hun leven. We dienen maximaal hulp bieden aan hen die door dit drama in existentiële moeilijkheden zijn geraakt. We kunnen begrip tonen voor hen die het van zich afschrijven in een boek of voor hen die het laten verwerken in een film. Allemaal evenveel uitdrukkingen van verschillende soorten slachtofferschap. Het zijn stuk voor stuk de allerindividueelste expressies van de allerindividueelste emoties! Alles wat we zien, verbergt iets anders. Het is haast dansen op een slappe koord van de menselijke emoties… Gevoelens in al zijn toonaarden en variaties.

 

Elk jaar opnieuw verzamelen we hier op de begraafplaats voor een telkens weer aangrijpende herdenking van de overval door de Bende van Nijvel, op 9 november 1985, en bij uitbreiding voor het herdenken van alle slachtoffers die de meedogenloze gangsters maakten in verschillende zinloze overvallen. Vandaag herdenken we ze opnieuw. Dirk, Els, Marie-Jeanne, Georges, Jan, Gilbert, Rebecca en Thérèse. U vergeeft het mij dat ik jullie tutoyeer. We weten dat jullie meeluisteren. Jullie zitten in onze harten en geesten. We hebben jullie niet voor niets ten grave moeten dragen.

 

Vandaag herdenken we ze opnieuw, en we zullen dat de komende jaren blijven doen. Er is, Dames en Heren, echter een wezenlijk verschil met de herdenking van vorig jaar en de jaren daarvoor. Want vandaag staan we hier immers met hernieuwde hoop, na een reeks van recente onthullingen over de Bende in het algemeen en de ‘zogenaamde Reus’ in het bijzonder.

Met U allen deel ik de hoop dat dit geen zoveelste kortstondige opflakkering , geen zoveelste strovuur is geweest, maar dat het het begin zal zijn van een spoor dat finaal hopelijk kan leiden tot de definitieve opheldering van dit waanzinnige dossier.

 

 

Dames & Heren,

De stem van een stamelaar hoort thuis in de mond van de burgemeester. Het gebeurde wellicht nog niet vaak dat vanop een begraafplaats – en als het al gebeurde wellicht te vrijblijvend of te weinig – dat justitie tot de orde van de dag moet worden geroepen. En dat is dringend nodig.

 

U bent in Aalst. U bent op de begraafplaats waar op 50 meter hier vandaan ook Priester Adolf Daens ligt. Hij luistert mee. Wij, in Aalst, zijn brave, goede mensen. Soms echter geen gemakkelijke mensen. Als ons manifest onrecht wordt aangedaan, dan revolteren wij door aan “één zeel te trekken”. We zijn nogal eigenzinnig en soms rebels, weet U. En vandaag meer dan ooit.

 

Louis-Paul Boon, een andere Aalstenaar, zei het ooit zo treffend: “Het geweten moet af en toe eens geschopt worden”. Ik zou met toestemming Uw geweten willen wakker schudden: zeker niet gewelddadig maar wel krachtig.

Als de Justitie goed is voor de mensen, zullen de mensen ook goed zijn voor Justitie.

Twee maal ‘U bent’ en drie maal ‘Wij zijn!’

 

U bent jarenlang verkeerd omgegaan met slachtoffers. De tijd dat de grootvader van een slachtoffer in Charleroi werd buitengegooid op een bijeenkomst van slachtoffers ligt achter ons. Gelukkig komt daar nu verandering in. Een betere begeleiding en positionering van het slachtoffer is niet alleen een voldoende, maar tegelijk een noodzakelijke voorwaarde om ons vertrouwen en dat van het land in justitie terug te winnen. Het is de eerste keer dat wij hier een Procureur-Generaal uit het andere landsdeel zien. Er zijn er vandaag zelfs twee. En het siert U dat U er letterlijk en figuurlijk tijd voor maakt. Maar mogen we van U, van Uw Ambt in rem, in deze levensbelangrijke kwestie een engagement vragen dat veel verder reikt dan de actualiteitswaan van de dag.

 

U bent jarenlang uiterst onprofessioneel omgegaan met het onderzoek. De laatste weken zitten we in dit land in een soort strafrechtelijke rollercoaster. Terecht, en godzijdank, blijven slachtoffers, nabestaanden, getuigen, advocaten, onderzoekers en ja zelfs een heel beperkt aantal goedmenende politici de druk op de ketel houden. Het is enigszins wrang te moeten vaststellen dat enkel volgehouden persaandacht ertoe leidt dat slachtoffers en hun nabestaanden uit een bepaalde hoek eindelijk de aandacht krijgen die ze al vanaf 09 november 1985 verdienden, maar nooit – minstens onvoldoende – kregen.

Er zijn veel vragen die blijven. Wie liegt? Wij spreekt de waarheid? Wie zijn de mannen achter de robotfoto’s? Welke link is er met de toenmalige Rijkswacht en met de Groep Diane? En waarom precies is het bendedossier destijds overgeheveld naar Charleroi om er finaal begraven te worden? Wie gaf daartoe de opdracht?

Wie het motief achter de Bende van Nijvel kent, komt automatisch uit bij de opdrachtgevers. We kennen nu waarschijnlijk een paar korporaals, maar we zijn – zoals enkele nabestaanden het onlangs treffend omschreven – pas echt geïnteresseerd in de generaals.

 

Wij zijn in Aalst en bij uitbreiding in het ganse land op zoek naar vastberaden sereniteit. Wij willen ons waardig opstellen. Een waardigheid die groots zal zijn wanneer nu ‘eindelijk wordt gezocht zoals er gezocht moet worden’. U begrijpt ons. Een onderzoek dat wordt weggehaald vanop de kasseistenen en vanuit de gazetten. Een onderzoek dat opnieuw verhuist naar een gerechtsgebouw waar intens wordt gezocht naar de waarheid, waar er geen plaats is voor een justitie van afrekeningen tussen zij die actief zijn geweest en anderen die vervallen in een haast obese omissiviteit. Een onderzoek dat respect betuigt voor zij – zowel bij Politie, Rijkswacht als Justitie – die wel hun werk deden, want die zijn er ook.

 

Wij zijn in Aalst en bij uitbreiding in het ganse land niet op zoek naar de communautarisering van het dossier. Weet U: In de Belgische Justitie kan men zich alleen maar verstaanbaar maken door de taal van de waarheid te spreken. Die taal is universeel. Die is dezelfde in Charleroi, in Luik, in Nijvel, in Brussel, in Dendermonde, en in Aalst… De zoektocht naar de waarheid is wat ons verbindt, niet wat ons scheidt.

 

Wij zijn in Aalst en bij uitbreiding in het ganse land de mening toegedaan dat we recht hebben op de waarheid. Er zijn vele delen van de waarheid: de juridische waarheid, de feitelijke waarheid en de menselijke waarheid. Allen samen constitueren ze de waarheid over de Bende.

 

 

De juridische waarheid wordt eindelijk met meer onderzoekscapaciteit benaderd, met meer Nederlandstalige onderzoekers en met eindelijk een herwonnen normale dynamiek die een onderzoek over 28 doden en 20 gewonden normaliter nooit zou hebben mogen verliezen.

Nabestaanden van slachtoffers hebben de afgelopen drie decennia veel verdriet gevoeld, veel woede en veel wanhoop. Voor het eerst sinds lang is er weer een concrete aanleiding om hoop te koesteren. We mogen niet toelaten dat de trein die in gang is gezet nu weer vaart zou minderen. Ja, we moeten blijven wegen op het dossier, by all means.

 

Alle mensen van goede wil moeten nu hun steentje bijdragen en dat extra duwtje proberen te geven. Daarom zal ikzelf – enkel indien nodig en voor zo veel als nodig – met het College van Burgemeester en Schepenen samen bekijken of en hoe we ons vanuit het stadbestuur burgerlijke partij kunnen stellen in het dossier van de Bende. De link met onze stad lijkt me overduidelijk, een ganse Aalsterse gemeenschap is al vele jaren betrokken partij en eist opheldering.

Mijnheer de Procureur-Generaal, U vergeeft het mij maar misschien moet U zich wel een goedkope, maar krachtige magneet aanschaffen, die U boven de duizenden pagina’s onderzoek houdt en alle echte – te onderscheiden van valse indiciën of afrekeningen – manipulaties aantrekt en naar U trekt. En wanneer U via het Parlement wordt gevraagd naar de stand van het onderzoek van manipulaties zal Uw Ambt niet sibillijns willen antwoorden, zal U zich niet willen verschuilen achter het geheim van het onderzoek, maar concreet willen zijn waar mogelijk. Met weergave van de disciplinaire maatregelen die Uw Ambt zal hebben genomen tegen zij die hebben gefaald en geblunderd.  Alleen met die waarheid kan U zich verstaanbaar maken. Anders heeft Justitie zelf een heel goed advocaat nodig.

 

De feitelijke waarheid is een andere component van de totale waarheid. Een pleidooi voor een soort tegenspraakteam: een équipe van objectieve experts – historici, criminologen en wetenschappers – die de onderzoekers voortdurend een spiegel voorhouden en in de meest letterlijke zin aan waarheidsvinding doen. In Nederland is dit courante praktijk in complexe dossiers, waarop wachten wij nog?

Een waarheidscommissie is inderdaad primordiaal, maar effectieve straffen voor daders destijds zijn dat mijns inziens evenzeer. Net als straffen voor de bedenkelijke lieden die het onderzoek al jarenlang boycotten. De waarheidsvinding in een aparte setting buiten het gerechtelijk onderzoek kan perfect in coëxistentie leven met het gerechtelijk onderzoek, als dit wettelijk de lege ferenda wordt geregeld.

Als ik hier volgend jaar terugsta en ik herlees deze toespraak, dan hoop ik mezelf nooit het verwijt te moeten maken te braaf, te soft, te kort of te lang te zijn geweest. Ik zou niet graag als een politicus door het leven gaan als een soort waakhond die gewoon doelloos blaft als de Bendecaravaan voorbijtrekt. Dat mag ons en mij dus niet overkomen. We moeten het geweten zijn en het geweten blijven.

 

De menselijke waarheid is de laatste en misschien wel de belangrijkste component van de totale waarheid. Wat weten we? Een beetje, want we weten dat we te weinig weten. Spontaan dacht ik aan Jean Gabin zoals hij het zingt met een onnavolgbaar timbre in de stem:

 

 “Maintenant je sais

Je sais qu’on ne sait jamais!
La vie, l’amour, l’argent, les amis et les roses
On ne sait jamais le bruit ni la couleur des choses
C’est tout ce que je sais mais ça je le sais”

 

We moeten zoeken, en we moeten vinden. Slachtoffers en nabestaanden, die – laat dat zeer duidelijk zijn – in Aalst nooit vergeten zullen worden, hebben hier eenvoudigweg recht op.

Aalst vergeet je nooit!

Green Bananas Marketing

Meer in Algemeen
Monumenten opgefrist

Deze zaterdag is het opnieuw 11 november en herdenkt de stad de wapenstilstand die een...

Herman Leemans verongelukt

Herman Leemans (81), oud-directeur van De Horizon, is omgekomen bij een ongeval in Marokko. Leemans,...

Sluiten